Ana səhifə | Biz kimik? | Layihələr | Nəşrlər | Linklər | Əlaqə
AZ | EN | RU
ELANLAR

TƏDQİQATÇILARIN NƏZƏRİNƏ!

 Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi

“Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşları ilə ticarət mübadiləsinin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri”

adlı tədqiqatın hazırlanması üçün ekspertlərlə əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın ticarət əlaqələrinin və xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə ticarət münasibətlərinin ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri və çətinlikləri öyrənməkdən ibarətdir.


davamı
VALYUTA
  1 USD
  1 EUR
  1 RUB
  1 GBP
  100 JPY
05.07.2017 23:03
SORĞU
Bələdiyyəyə əmlak vergisi ödəyirsinizmi?
Bəli, ödəyirəm
Xeyr, çünki yığan yoxdur
Xeyr, çünki bələdiyyəyə inamım azdır
Deyə bilmərəm
NƏŞRLƏR
TəDQIQATLAR













Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olmasına təsir göstərən amillərin qiymətləndirilməsi



2010-cu il dövl?t büdc?si layih?si bar?d? Milli Büdc? Qrupunun R?Y?


Mərkəzi Bank banklara möhlət verəcək?
Samir Əliyev: “Düşünmürəm ki, zəif banklar dərhal bağlanacaq”

Mərkəzi Bankdan (MB) verilən daha bir açıqlama bank sektorunu yenidən gündəmə gətirib. MB sədri Elman Rüstəmov deyib ki, yeni normativ tələblərə qədər nizamnamə kapitalını yüksəldə bilmədiyi təqdirdə, bankların bank olmayan kredit təşkilatlarına (BOKT) çevrilməsi ilə bağlı hüquqi baza yaradılıb.

Hazırda ölkə bankları 10 milyon manatdan az olmamaq şərtilə, nizamnamə kapitalına malik olmaqla fəaliyyət göstərə bilirlər. Lakin 2014-cü ilin yanvarından qüvvəyə minəcək MB-nin yeni tələblərinə görə nizamnamə kapitalı 50 milyon manat olmalıdır. E.Rüstəmovun sözlərinə görə, bazarda birləşdirilmə prosesinin başlanması zamanı bankların BOKT-na çevrilməsi ideyalardan biridir: “Hələlik, belə transformasiya ilə bağlı qanunverici baza yoxdur. Biz onun yaradılması sahəsində işləri davam etdiririk. Onun yaradılmasında məqsəd belə transformasiya zamanı təşkilatların aktivlərinin saxlanılması, istehlakçıların hüquqlarının qorunmasıdır. Bunun üçün hüquqi əsaslar lazımdır və onlar beynəlxalq təcrübəyə müvafiq olaraq hazırlanıb”.

Qeyd edək ki, MB-nin nizamnamə kapitalının artırılması haqda qərarından sonra bir sıra bankların taleyi sual altına düşdü. Hətta bəzi banklar birləşmə danışıqlarına başlayıblar. Redaksiyamıza daxil olan məlumata görə, hazırda “Parabank” ASC ilə “Finca Azerbaijan” bank olmayan kredit təşkilatı arasında birləşmə ilə bağlı danışıqlar gedir. “Nikoil Bank”ın da digər bir bankla (yaxud da bank olmayan kredit təşkilatı ilə-H.A) birləşməsi haqda məlumatlar səslənməkdədir.

MB-nin bankların bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməsi ilə qanunvericilik bazası yaratması hazırkı vəziyyətlə nə qədər əlaqəlidir? Azərbaycan kimi ölkələrdə bank olmayan kredit təşkilatlarının sayı necə tənzimlənməlidir? Zəif bankların aqibəti necə olacaq? Bu kimi suallara iqtisadçı ekspert Samir Əliyevlə söhbətdə aydınlıq gətirməyə çalışdıq. Ekspertin sözlərinə görə, MB-nin məcmu kapitalın 50 milyona qaldırılması ilə bağlı qərarı verilən ərəfədə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 43 bankdan 15-i bu tələbə cavab verirdi: “Qalan 28 bankın məcmu kapitalı 50 milyondan az idi. Son məlumatlar onu göstərir ki, hardasa bankların 80 faizinin məcmu kapitalı tələblərə cavab verir. Təxminən 10 bank var ki, məcmu kapitalı aşağıdır. Məlumatların analizi onu deməyə əsas verir ki, bu gün 6 bankın bağlanması gözlənilir. Ola bilər ki, daha bir neçə bank da bu sıraya aid edilsin. Mənim fikrimcə, məcmu kapitalı ödəməyən banklar 2014-cü ilin yanvarı gələn kimi bağlanmayacaq. Yəqin ki, Mərkəzi Bank 2014-cü il ərzində mərhələli həll variantına üstünlük verəcək”.

Ekspertin fikrincə, məcmu kapitala cavab verməyən bankların qarşısında iki yol var. Bunlardan biri başqa bankla birləşməkdir: “Açığını deyim ki, bununla bağlı tendensiyanı mən hələlik görmürəm. Hiss olunur ki, banklar buna getməkdə maraqlı deyillər, onlar çalışırlar ki, hansısa yolla öz kapitallarını artırsınlar. İkinci yol bank sektorunu tərk etməkdir. Yəni bank sektorunu tərk edir ya tamam bağlanır, ya da bank olmayan kredit təşkilatına çevrilir. Bankların məhz bu yolu seçəcəkləri daha ağlabatandır. Bu gün bank olmayan kredit təşkilatlarının sayı 138-dir. Göründüyü kimi, bank olmayan kredit təşkilatları banklardan 3 dəfədən də çoxdur. Bu, təbii ki, qeyri-adi bir hal deyil. Çünki banklarla müqayisədə bank olmayan kredit təşkilatlarının həm göstərdikləri xidmətlərin həcmi azdır, həm də onların dövriyyəsi daha kiçik rəqəmlərlə ifadə olunur. Bank olmayan kredit təşkilatları daha çox mikrokreditlərin maliyyələşməsi ilə məşğul olurlar, hansı ki, banklar həmin sahədə işləməyə maraqlı olmurlar, olmalı da deyillər. Banklar əgər bank olmayan kredit təşkilatları bazarına girsə onların gəlirləri azalacaq. Məsələn, onlar əmanət qəbul edə bilməyəcəklər. Bizim hesablamalarımıza görə, bankların kredit resurslarının 50 faizi əmanətlərdən formalaşır”.

S.Əliyevin sözlərinə görə, bank olmayan kredit təşkilatlarının sayı heç də çox deyil. Ekspert deyir ki, bank olmayan kredit təşkilatları daha çox regionlarda fəaliyyət göstərdkiyinə və verdikləri kreditlərin həcmi az olduğuna görə onların verdiyi kreditlərin faiz dərəcəsi çoxdur: “Bu baxımdan bankların bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməsi bu sahədə rəqabət mühitini artıra bilər”.

Həmsöhbətimiz qeyd edir ki, MB-nin məcmu kapitalın artırılması ilə bağlı qərar verməsi banklara etimadı artırır: “Bununla belə, bu qərar verilən ərəfədə mən mətbuata açıqlama vermişdim ki, banklar kredit verməyi azaldacaq. Çünki banklar kreditlərdən aldıqları faizləri məcmu kapitala yönəldəcəklər. Məcmu kapitalı artırmağın başqa yolları da var. Məsələn, bank sahibi hardansa pul tapıb banka qoyur. Bunu bəziləri edir, bəzilərinin isə elə bir mənbəsi olmur. İkinci variant isə səhm buraxmaqdır. Özünüz də görürsüz ki, son vaxtlar tez-tez hansısa bankın səhm buraxması ilə bağlı açıqlamalar verilir. Həmin səhmi ya digər bir bank, ya da hansısa bir xarici şirkət alıb bankın payçısı olur”.

Ekspertin sözlərinə görə, bu gün Azərbaycanda kreditə tələbat çox böyükdür: “Hazırda ölkənin kredit bazarının həcmi ÜDM-in 30 faizindən çox deyil. Halbuki bu göstərici Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrində 60-70 faizdən çoxdur, Qərbi Avropada isə 100 faizdən də çoxdur. Bu o deməkdir ki, Azərbaycanda kredit resursuna ehtiyac var”.

Həbibə ABDULLA
"Kaspi" qəzetia

Tarix: 11 Iyun 2013  |  Baxış sayı: 1648




© Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə "İqtisadi Forum"a istinad mütləqdir.
EKSPERT RƏYİ
Samir ƏLİYEV
"İqtisadi forum" jurnalının baş redaktoru

Mərkəzi Bankın depozit hərracları niyə cəlbedicidir?

Bu gün ilin 24-cü depozit hərracı keçirildi. Hərracda tələb təklifdən 2,5 dəfə çox olub. Mərkəzi Bank 200 milyon manat həcmində depozit cəlb etməyi elan etsə də, bankların təklifi 504,7 milyon manat olub. Elə buna görə də illik faiz dərəcəsi 12,98%-dən 12,7%-ə düşüb. Bugünkü hərrac nəticəsində banklar 14 günə təxminən 975 min manat qazanacaq. Ümumilikdə isə Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ilin yola saldığımız dövründə 4 milyard manata yaxın vəsait depozit şəklində cəlb edilib və buna görə banklara 21,9 milyon manat faiz ödənilib.


Rövşən AĞAYEV
İTYİB-nin sədr müavini
Pensiya yaşı artsın, artmasın?

Hazırda Azərbaycanda pensiyaya çıxma yaşı kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60-dır. Dünya ölkələri ilə müqayisə etsək, bu çox aşağı göstəricidirmi? Qətiyyən yox.
Müqayisə üçün deyim ki, Avstriya, Belçika, Almaniya və Danimarkada həm qadınlar həm də kişilər üçün 65 yaş, Briytaniyada kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60 yaşdı. Keçid ölkələrindən Gürcüstanda kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60, Belorusda kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55, Qazaxıstanda kişilər üçün 63, qadınlar üçün 58, Latviyada həm qadınlar, həm də kişilər üçün 62 yaşdır.

Azər MEHTİYEV
İTY İB-in sədri
Rəqabət mədəniyyəti, mədəni rəqabət

Son illər Azərbaycan iqtisadiyyatındakı iqtisadi fəallığın və əldə edilmiş iqtisadi artımların neft sektoruna və buradan əldə edilən böyük neft gəlirlərinə əsaslandığı heç kəsə sirr deyil. 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təqribən yarısı, sənaye məhsulunun 88 faizi, dövlət büdcəsi gəlirlərinin təqribən 3/4-ü neft sektorunun hesabına formalaşıb.


ARXİV