Ana səhifə | Biz kimik? | Layihələr | Nəşrlər | Linklər | Əlaqə
AZ | EN | RU
ELANLAR

TƏDQİQATÇILARIN NƏZƏRİNƏ!

 Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi

“Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşları ilə ticarət mübadiləsinin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri”

adlı tədqiqatın hazırlanması üçün ekspertlərlə əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın ticarət əlaqələrinin və xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə ticarət münasibətlərinin ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri və çətinlikləri öyrənməkdən ibarətdir.


davamı
VALYUTA
  1 USD
  1 EUR
  1 RUB
  1 GBP
  100 JPY
05.07.2017 23:03
SORĞU
Bələdiyyəyə əmlak vergisi ödəyirsinizmi?
Bəli, ödəyirəm
Xeyr, çünki yığan yoxdur
Xeyr, çünki bələdiyyəyə inamım azdır
Deyə bilmərəm
NƏŞRLƏR
TəDQIQATLAR













Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olmasına təsir göstərən amillərin qiymətləndirilməsi



2010-cu il dövl?t büdc?si layih?si bar?d? Milli Büdc? Qrupunun R?Y?


Azərbaycanda məşğul insanların yalnız 1/3-nin əmək müqaviləsi var
Oktyabr?n 2-d? AB? B?A-n?n maliyy? d?st?yi il? h?yata keçiril?n “Az?rbaycanda kiçik sahibkarl???n inki?af?na d?st?k” layih?si ç?rçiv?sind? ?qtisadi T???bbüsl?r? Yard?m (?TY) ?ctimai Birliyi t?r?find?n “Az?rbaycanda ?m?k müqavil?l?rinin t?tbiqi probleml?ri v? h?lli yollar?” mövzusunda d?yirmi masa  müzakir?l?ri t??kil edib.

Müzakir?d? dövl?t qurumlar?n?n, v? beyn?lxalq t??kilatlar?n t?msilçil?ri, deputatlar, sahibkarlar, müst?qil ekspertl?r v? yerli QHT-l?rin t?msilçil?ri i?tirak edirdi.

T?dbiri giri? sözü il? açan ?TY ?ctimai Birliyinin r?hb?ri Az?r Mehtiyev bildirdi ki, ölk?mizd? sahibkarl?q f?aliyy?tinin t?nziml?nm?si sah?sind? son ill?r qabar?q n?z?r? çarpan probleml?rd?n biri d? i?çil?rin ?m?k müqavil?si olmadan çal??d?r?lmas?d?r. O bildirdi ki, r?smi statistik m?lumatlara ?sas?n 2012-ci ilin sonunda ölk? iqtisadiyyat?nda çal??an 4.4 milyon m???ul ?halinin yaln?z 1.48 milyon n?f?ri muzdlu i?çi olub, y?ni ?m?k müqavil?si il? çal??anlar olub. Problemin ciddiliyi v? h?ll olunmas? z?ruriliyi hökum?t t?r?find?n d? q?bul olunub v? son ill?r bu istiqam?td? bir s?ra add?mlar at?l?b. A.Mehtiyev bildirdi ki, problemin h?lli istiqam?tind? t?klif v? tövsiy?l?rin haz?rlanmas? üçün AB? B?A-n?n d?st?kl?diyi “Kiçik sahibkarl???n inki?af?na d?st?k” layih?si ç?rçiv?sind? “Az?rbaycanda ?m?k müqavil?l?rinin t?tbiqini t?nziml?y?n mexanizml?r: probleml?r v? t?kmill??dirm? yollar?” mövzusunda ara?d?rma apar?l?b. Bu günki d?yirmi masada h?min ara?d?rman?n n?tic?l?ri v? haz?rlanan tövsiy?l?ri sizl?r? t?qdim edilir. Burada s?sl?n?n t?klifl?r n?z?r? al?nmaqla ara?d?rman?n t?kmill??dirilmi? variant? v? tövsiy?l?r hökum?t? t?qdim edil?c?k.

T?dbir i?tirakç?lar?n? salamlayan Sahibkarl??a v? Bazar ?qtisasiyyat?n?n ?nki?af?na Yard?m Fondunun r?hb?ri Sabit Ba??rov “Kiçik sahibkarl???n inki?af?na d?st?k” layih?si ç?rçiv?sind? h?yata keçiril?n t?dbirl?r v? ara?d?rmalar bar?d? m?lumat verdi. O bildirdi ki, ?m?k müqavil?l?ri il? ba?l? problemin h?llind? sahibkarlar da maraql?d?rlar. O, i?çil?rl? ?m?k münasib?tl?rinin qanunauy?un qurulmas?n?n sahibkarlar üçün ?h?miyy?tini qeyd etdi v? bildirdi ki, bu cür t?dqiqatlar problemin h?llin? yard?mç? olmaq m?qs?di da??y?r. AB? B?A-n?n layih? menecmenti müt?x?ssisi Ayt?n Q?hr?manova m?lumat üçün bildirdi ki, t?msilçisi oldu?u t??kilat?n bu layih?ni d?st?kl?m?kda m?qs?di ölk?d? biznes mühitinin yax??la?mas?na v? biznes-v?t?nda? c?miyy?ti ?m?kda?l???n?n geni?l?nm?sin? nail olmaqd?r.

Sonra ?qtisadi T???bbüsl?r? Yard?m ?ctimai Birliyinin s?dr müavini, ara?d?rman?n mü?llifi Röv??n A?ayev “Az?rbaycanda ?m?k müqavil?l?rinin t?tbiqini t?nziml?y?n mexanizml?r: probleml?r v? t?kmill??dirm? yollar?” mövzusunda t?qdimatla ç?x?? etdi. O qeyd etdi ki, ölk?mizd? ?m?k münasib?tl?ri r?smil??diril?n i?çi qüvv?sinin ümumi m???ul ?halid? xüsusi ç?kisi 35%-i ötmür. Bu o dem?kdir ki, iqtisadiyyatda çal??an h?r 10 n?f?rd?n ?n yax?? halda 3-4 n?f?ri ?m?k müqavil?l?ri ?sas?nda çal???r. Aqrar sektorda çal???nlar?n c?mi 2,5%-i, tikinti, ticar?t, icimai ia?? v? n?qliyyat sektorunda m???ul olanlar?n is? 35-40%-i ?m?k müqavil?si il? çal???r.

Ölk? qanunvericiliyi ?m?k müqavil?sind?n yay?nan mü?ssis?l?r v? onlar?n v?zif?li ??xsl?ri üçün xeyli yüks?k m?bl??d? c?rim?l?r (m?s?l?n, ?nzibati X?talar M?c?ll?sin? ?sas?n, i??götür?nl?rin ?m?k M?c?ll?sind? n?z?rd? tutulmu? qaydada ?m?k müqavil?sini ba?lamadan h?r hans? i?? (xidm?t?) i?çi c?lb etm?si a?kralanarsa, bu m?s?l?y? m?sul v?zif?li ??xsl?r 3000 manatdan 5000 manatad?k, onlar?n t?msil etdiyi hüquqi ??xsl?r is? 20 000 manatdan 25 000 manatad?k miqdarda ç?rim? edilm?lidir) n?z?rd? tutulsa da, h?tta son ill?r müvafiq dövl?t qurumlar?n?n yoxlama f?aliyy?ti geni?l?ns? d?, problemi tam h?ll etm?k mümkün olmur.   

Ekspert qeydiyyats?z m???ullu?un qar??s?n?n al?nmas? v? ?m?k müqavil?l?rinin t??viqi il? ba?l? Az?rbaycan hökum?tinin 4 istiqam?td? t?dbrl?ri h?yata keçirm?sini vacib hesab edir. Onun fikrinc?, h?r ?eyd?n ?vv?l, mövcud sistemin d?yi?dirilm?si, y?ni  i??götür?nl?rin i?çi il? ba?l? maliyy? yükünün yüngüll??dirilm?si z?ruridir. R.A?ayev vur?ulad? ki, haz?rda Az?rbaycanda i??götür?nl?rin m???ullu?a gör? vergi yükü 29.1 faizl? h?tta bir s?ra Avropa ölk?l?rind?n bel? yüks?kdir. Ekspert t?klif edir ki, haz?rk? ??raitd? sahibkarlar?n muzdlu i?çiy? gör? sosial s??orta yükünün haz?rk? 22%-d?n 15%-d?k endirilm?si m?qs?d?uy?undur;

Ekspertin ikinci t?klifi ?m?k müqavil?l?rinin icras?na n?zar?t ed?n dövl?t qurumlar?n?n i?inin s?m?r?liliyinin yüks?ldilm?si il? ba?l?d?r. O hesab edir ki, ?m?k müf?tti?likl?rinin yoxlamalar?n?n s?m?r?liliyinin art?r?lmas? v? müavil?l?rin icras?na m?sul qurumlar?n ?m?kda?l???n?n daha effektiv formalar?n?n tap?lmas? t?min edilm?lidir. Az?rbaycanda haz?rda ?m?k Müf?tti?liyinin m?rk?zi aparat? v? yerli qurumlar?n?n birlikd? 365 ?tat?, o cüml?d?n 300-d?n art?q müf?tti?i var. Bu o dem?kdir ki, Az?rbaycanda 1 müf?tti?? dü??n m???ul ?hali say? 13600 n?f?r, faktiki f?aliyy?t göst?r?n sahibkarl?q subyektl?ri (fiziki v? hüqüqi ??xsl?r) hesab? id? 1 müf?tti?? dü??n i??götür?n say? 660 vahid t??kil edir. Beyn?lxalq t?crüb?d?n ç?x?? etdikd?, Az?rbaycanda ?m?k müqavil?l?rin? n?zar?ti h?yata keçir?n müf?tti?l?rin say? optimal hesab oluna bil?r. Ona gör? d? burada ?sas diqq?t n?zar?tin keyfiyy?tin? v? s?m?r?lilyin? yön?ldilm?lidir.

Daha bir mühüm m?s?l? ?m?k müqavil?l?rinin ba?lanmamas? il? ba?l? inzibati sanksiyalar?n s?rtl??dirilm?sidir. Bir s?ra ölk?l?rd? s?rt sanksiyalar yaln?z ?m?k müqavil?siz i?çinin çal??d?r?lmas?na gör? pul c?rim?l?rinin t?tbiqil? m?hdudla?m?r, h?mçinin i??götür?n? h?bs c?zas?n?n k?silm?si, müqavil?siz çal??darma fakt?n?n ak?arland??? mü?ssis?l?l?rin mü?yy?n bir dövr üçün tenderl?r? giri?inin qada?an olunmas?, lisenziyala?d?r?lan f?aliyy?t olduqda lisenziyan?n l??vi kimi sanksiyalar da n?z?rd? tutulur. 

N?hay?t, z?ruri f?aliyy?t istiqam?tl?rind?n biri d? ?m?k müqavil?l?rinin t?bli?il? ba?l? maarifl?ndirici v? t??viqedici t?dbirl?rin gücl?ndirilm?sidir.

?m?k Hüquqlar?n?n Müdafi?si Liqas?n?n s?dri Sahib M?mm?dov “Sahibkar olmayan fiziki ??xsl?rin dig?r sahibkar olmayan fiziki ??xsl?ri müzdlü ?m?y? c?lb etm?sinin hüquqi probleml?ri” mövzusunda m?ruz? etdi. O bildirdi ki, ?m?k müqavil?l?ri il? ba?l? problemin kökünd? ?ks?r hallarda m?mur sahibkarl??? dayan?r. Dövl?t ?m?k Müf?tti?liyinin yoxlama f?aliyy?tin? qoyulan b?zi m?hdudiyy?tl?r d? (m?s?l?n, x?b?rdars?z yoxlama keçirm?yin mümkünsüzlüyü v? s.) bu qurumun i?inin effektini a?a?? salan amil kimi ç?x?? edir. S.M?mm?dov daha sonra bildirdi ki,. haz?rda ölk?d? on minl?rl? insan day?, a?baz, xadim?, ba?ban, sürücü, mühafiz?çi v? s. i?l?ri evl?rd? yerin? yetirirl?r. Lakin bu insanlar?n f?aliyy?tl?ri tam muzdlu ?m?k oldu?u halda onlar?n ?ks?riyy?ti il? ?m?k müqavil?l?ri ba?lanm?r. Bunun ?sas s?b?bl?rind?n biri d? ?m?k M?c?ll?sind? ev qullu?u i?l?rind? çal??anlarla ?m?k münasib?tl?rinin t?nziml?nm?m?sidir. S. M?mm?dov ?m?k M?c?ll?sin? “sahibkar olmayan fiziki ??xs” anlay???n?n,  habel? “Ev qullu?u i?l?rin? c?lb edil?n ??xsl?rl? ?m?k münasib?tl?rinin t?nziml?nm?sinin xüsusiyy?tl?ri” adl? f?slin daxil edilm?sini z?ruri hesab edir. Ekspertin fikrinc?, Vergi M?c?ll?sin? v? Sosial S??orta haqq?nda Qanuna v? dig?r normativ hüquqi aktlara müvafiq ?lav? v? d?yi?iklikl?r etm?kl? ev i?l?rin? c?lb edil?n v? muzdlu ?m?k f?aliyy?tini h?yata keçir?n i?çil?r? münasib?td? f?rqli (daha az) vergi v? icbari sosial s??orta üzr? öd?m? n?z?rd? tutula bil?r.

Dövl?t ?m?k Müf?tti?liyinin nümay?nd?si t?dqiqat?, ara?d?rman?n n?tic?l?rini v? veril?n t?klifl?ri yüks?k qiym?tl?ndirdi. O bildirdi ki, müqavil?siz i?? c?lb etm? hallar? haz?rda daha çox xidm?t v? tikinti sektorlar?nda yay?l?b.

Neftçil?rin Hüquqlar?n? Müdafi? Komit?sinin s?dri Mirvari Q?hr?manl? diqq?ti iri dövl?t ?irk?tl?rind?, o cüml?d?n neft ?irk?tl?rind?, dövl?t qurumlar?nda i?çil?rl? müv?qq?ti ?m?k müqavil?l?rinin ba?lanmas?na yön?ltdi. O vur?ulad? ki, kiçik mü?ssis?l?rin ?ks?riyy?ti heç ?m?k müqavil?l?rinin n? oldu?unu bilmirl?r. Mü?ssis?l?rd? H?mkarlar ?ttifaq?n?n olmamas? da i?çil?rin ?m?k hüquqlar?n?n pozulmas?na g?tirib ç?xaran amill?rd?n biridir.

Iqtisadç? Nazim M?mm?dov ??x???nda bildirdi ki, mü?ssis?l?rd? olan ikili uçot sisteminin baçl?ca s?b?bkar? sahibkarlardan tutulan r?smi v? qeyri-r?smi vergi yükünün a??r olmas?, xüsusil? sosial s??orta öd?ni?l?rinin d?r?c?sinin yüks?k olmas?d?r. O, i?çil?rin g?lir vergisi il? sosial s??orta ay?rmalar?n?n “vahid sosial vergi” ad? alt?nda birl??dirililm?sini v? bu vergi üçün 20 faizlik d?r?c?nin mü?yy?nl??dirilm?si t?klifi il? hökum?t? müraci?t etm?yi t?klif etdi.

Kiçik v? Orta Sahibkarl???n ?nki?af?na Yard?m M?rk?zinin r?hb?ri ?lkin Qarayev bu problemin h?lli zaman? sahibkarlar?n hüquqlar?n?n n?z?r? al?nmas? vacibliyinin d? diqq?td? saxlan?lnmas? vur?ulad?. O bildirdi ki, ?m?k müqavil?si olmadan i?? götürm?y? gör? mü?ssis?l?r? veril? c?rim? sanksiyalar?n?n m?bl??i mü?ssis?l?rin ölçüsünd?n v? dövriyy?sind?n as?l? olaraq differensialla?d?r?lmal?d?r. ?ri ?irk?tl?rl? kiçik mü?ssis?l?r? eyni sanksiyalar?n t?tbiqi yolverilm?zdir.

V?t?nda? C?miyy?tin? Do?ru ?ctimai Birliyinin s?dri Abil Bayramov ?m?k müqavil?l?rinin imzalanmas? zaman? standart müqavil?l?rin t?tbiq olundu?unu, müqavil?nin formal xarakter da??d???n? v? müqavil?nin haz?rlanmas? zaman? ?ks?r hallarda i?çinin hüquqlar?n?n n?z?r? al?nmad???n? qeyd etdi.

T?dbird? ?qtisadi T?dqiqatlar M?rk?zinin s?dri Qalib Bayramov, i? adam? ?li N?biyev, ?qtisadi ?nnovasiyalar M?rk?zinin r?hb?ri M?h?mm?d Tal?bl?, Vergil?r Nazirliyinin nümay?nd?si ?ahin M?mm?dli, Azad ?qtisadiyyata  Yard?m M?rk?zinin s?dri Zöhrab ?smay?l, Beyn?lxalq Maliyy? Korporasiyas?n?n t?msilçisi H?s?n Hüseynov v? ba?qalar? ç?x?? ed?r?k t?klif v? tövsiy?l?rini bildirdil?r.

 
Tarix: 07 Oktyabr 2013  |  Baxış sayı: 1024




© Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə "İqtisadi Forum"a istinad mütləqdir.
EKSPERT RƏYİ
Samir ƏLİYEV
"İqtisadi forum" jurnalının baş redaktoru

Mərkəzi Bankın depozit hərracları niyə cəlbedicidir?

Bu gün ilin 24-cü depozit hərracı keçirildi. Hərracda tələb təklifdən 2,5 dəfə çox olub. Mərkəzi Bank 200 milyon manat həcmində depozit cəlb etməyi elan etsə də, bankların təklifi 504,7 milyon manat olub. Elə buna görə də illik faiz dərəcəsi 12,98%-dən 12,7%-ə düşüb. Bugünkü hərrac nəticəsində banklar 14 günə təxminən 975 min manat qazanacaq. Ümumilikdə isə Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ilin yola saldığımız dövründə 4 milyard manata yaxın vəsait depozit şəklində cəlb edilib və buna görə banklara 21,9 milyon manat faiz ödənilib.


Rövşən AĞAYEV
İTYİB-nin sədr müavini
Pensiya yaşı artsın, artmasın?

Hazırda Azərbaycanda pensiyaya çıxma yaşı kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60-dır. Dünya ölkələri ilə müqayisə etsək, bu çox aşağı göstəricidirmi? Qətiyyən yox.
Müqayisə üçün deyim ki, Avstriya, Belçika, Almaniya və Danimarkada həm qadınlar həm də kişilər üçün 65 yaş, Briytaniyada kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60 yaşdı. Keçid ölkələrindən Gürcüstanda kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60, Belorusda kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55, Qazaxıstanda kişilər üçün 63, qadınlar üçün 58, Latviyada həm qadınlar, həm də kişilər üçün 62 yaşdır.

Azər MEHTİYEV
İTY İB-in sədri
Rəqabət mədəniyyəti, mədəni rəqabət

Son illər Azərbaycan iqtisadiyyatındakı iqtisadi fəallığın və əldə edilmiş iqtisadi artımların neft sektoruna və buradan əldə edilən böyük neft gəlirlərinə əsaslandığı heç kəsə sirr deyil. 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təqribən yarısı, sənaye məhsulunun 88 faizi, dövlət büdcəsi gəlirlərinin təqribən 3/4-ü neft sektorunun hesabına formalaşıb.


ARXİV