Ana səhifə | Biz kimik? | Layihələr | Nəşrlər | Linklər | Əlaqə
AZ | EN | RU
ELANLAR

TƏDQİQATÇILARIN NƏZƏRİNƏ!

 Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi

“Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşları ilə ticarət mübadiləsinin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri”

adlı tədqiqatın hazırlanması üçün ekspertlərlə əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın ticarət əlaqələrinin və xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə ticarət münasibətlərinin ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri və çətinlikləri öyrənməkdən ibarətdir.


davamı
VALYUTA
  1 USD
  1 EUR
  1 RUB
  1 GBP
  100 JPY
05.07.2017 23:03
SORĞU
Bələdiyyəyə əmlak vergisi ödəyirsinizmi?
Bəli, ödəyirəm
Xeyr, çünki yığan yoxdur
Xeyr, çünki bələdiyyəyə inamım azdır
Deyə bilmərəm
NƏŞRLƏR
TəDQIQATLAR













Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olmasına təsir göstərən amillərin qiymətləndirilməsi



2010-cu il dövl?t büdc?si layih?si bar?d? Milli Büdc? Qrupunun R?Y?


Rövşən Ağayev: “Dövlətin bir yolu var: çörəyin qiymətini tənzimlənən qiymətlər siyahisina salmaq”

Kənd təsərrüfatı naziri İsmət Abbasov taxılın qiymətinin aşağı düşdüyünü əsas gətirərək Azərbaycanda çörəyin qiymətini də endirməyi vacib sayıb. İqtisadçı ekspert Rövşən Ağayev isə hesab edir ki, ölkədə normal bazar iqtisadiyyatı prosesləri getsəydi, taxıl, un və çörək sənayesində inhisarçılıq, “oliqarx barmağı” olmasaydı, nə hansısa nazirin belə açıqlamasına ehtiyac yaranar, nə də bir sahibkarın iqtisadi proseslərə müdaxilə eləmək imkanı olardı.

“Media forum” saytına açıqlamasında R.Ağayev bildirib ki, çörəyin qiymətinin aşağı salınması, yaxud bu tip məsələlər inzibatçılıqla həll edilmir: “Normal iqtisadi prosesdə taxıl bazarında qiymətlər ucuzlaşırsa, bu, çörək sənayesinə də təsir etməlidir. Sadəcə, mənə təəccüblü görünən odur ki, indiyə qədər kənd təsərrüfatı nazirinin taxıl sənayesi ilə bağlı mövqeyində ziddiyyətli məqamlar olub. O cür səlahiyyətli şəxs hesab edir ki, Azərbaycanda hər şey inzibatçılıqla həll edilməlidir. Son dövrlər taxılın qiyməti iki dəfə aşağı düşüb. 2008-ci ilin birinci yarısının axırlarına yaxın dünya bazarında taxılın qiyməti maksimim həddə - 1 tonu 350-400 ABŞ dollarına çatdı. Son qiymətlər isə 160-190 dollar arasındadır. İki dəfə enmə baş verib və bu proses Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyib. Bu il regionlarda taxılın 1 kiloqramı 10 qəpikdən alınanda kəndlilər buna sevinirdi. Taxılın kiloqramının 10-12 qəpiyə alınması tonunun 120 ABŞ dollara satılması deməkdir, bu isə dünya bazarındakı qiymətdən də 30-40 faiz aşağıdır. Bu cür ucuzlaşmaya baxmayaraq Azərbaycanda çörəyin qiyməti düşməyib”.

R.Ağayev əsas səbəbi ölkədə bazar iqtisadiyyatının olmamasında görür: “Azərbaycanda məmurlar tez-tez bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinin tam bərqərar olduğu iki sahəni – nəqliyyat sahəsini və çörək sənayesini göstərirlər. Bəs hanı o özəl sektor ki, bazarda baş verən proseslərə reaksiya vermək gücündə deyil?! Özəl sektor təbii qurulubsa, iqtisadi nəzəriyyədəki standartlara uyğundursa, heç bir inzibati müdaxilə olmadan bazardakı proseslərə reaksiya göstərməlidir. Bugünkü vəziyyət isə onu deyir ki, çörək sənayesi normal fəaliyyət göstərmir, ona müdaxilələr var. Və bu müdaxilələr müxtəlif formadadır – qeyri-rəsmi müdaxilələr var, taxılın qeyri-rəsmi satışı var və sair”.

Çörəyin qiymətinin aşağı düşməsi üçün təkcə taxıl sənayesində baş verənlərə əsaslanmağı düzgün saymayan ekspert ölkədə elektrik enerjisinin qiymətinin digər ölkələrlə müqayisədə heç də aşağı olmaması, çörəkbişirmədə istifadə edilən bəzi qarışıqların gətirilməsi zamanı yol verilən qanunsuzluqları göstərir: “Vəziyyət o yerdədir ki, bu gün yalnız çörək sənayesində çalışan sahibkar bir çörəyin maya dəyərinin neçəyə başa gəldiyini söyləyə bilər. Çünki çörəyin maya dəyərinə sahibkarın qeyri-rəsmi ödəmələri, işçilərə verilən real əmək haqları kimi məqamlar daxildir. Yalnız bunları hesablamaqla rentabelliyin nə dərəcədə olduğunu demək mümkündür”.

R.Ağayev ona da toxunub ki, taxıl bazarında qiymətlərin aşağı düşməsinə baxmayaraq Azərbaycanın un bazarındakı qiymətlərdə heç bir dəyişiklik olmayıb: “Adətən, çörəyin qiymətlərindən danışanda sahibkarlar bildirirlər ki, onlar bu sənayeni işlətmək üçün taxıl deyil, un alırlar. Həqiqətdə də elədir ki, çörəyin başa gəlməsi bir neçə sənaye həlqəsindən - taxılçılıqdan, un satışından keçir. Amma bu gün Azərbaycanda unun da qiymətində heç bir dəyişiklik yoxdur. Hazırda mağazada unun 1 kiloqramının qiyməti 20-22 qəpikdir. Taxılın qiymətinin aşağı düşməsi fonunda un sənayesində baş verənlər onu göstərir ki, burda da məmur əlləri var və onlar unun qiymətinin ucuzlaşmasına imkan vermirlər. Un sənayesi xeyli inhisarlaşmış, oliqarxların ciddi nəzarətində olan bir sahədir”.

İqtisadçı ekspert hesab edir ki, Azərbaycan hökuməti çörəyin qiymətini tənzimlənən mallar siyahısına daxil etsin: “Dövlətin bir yolu var: “Tənzimlənən qiymətlər haqqında” qanuna uyğun olaraq Nazirlər Kabinetinin tərtib etdiyi, tənzimlənən qiymətlərlə bağlı siyahıdakı 40-dan çox məhsul və xidmətin cərgəsinə çörəyin qiymətini də daxil etmək. Ancaq bu, bazar iqtisadiyyatı prinsipindən imtina olardı”.

 
Tarix: 26 Sentyabr 2009  |  Baxış sayı: 1329




© Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə "İqtisadi Forum"a istinad mütləqdir.
EKSPERT RƏYİ
Samir ƏLİYEV
"İqtisadi forum" jurnalının baş redaktoru

Mərkəzi Bankın depozit hərracları niyə cəlbedicidir?

Bu gün ilin 24-cü depozit hərracı keçirildi. Hərracda tələb təklifdən 2,5 dəfə çox olub. Mərkəzi Bank 200 milyon manat həcmində depozit cəlb etməyi elan etsə də, bankların təklifi 504,7 milyon manat olub. Elə buna görə də illik faiz dərəcəsi 12,98%-dən 12,7%-ə düşüb. Bugünkü hərrac nəticəsində banklar 14 günə təxminən 975 min manat qazanacaq. Ümumilikdə isə Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ilin yola saldığımız dövründə 4 milyard manata yaxın vəsait depozit şəklində cəlb edilib və buna görə banklara 21,9 milyon manat faiz ödənilib.


Rövşən AĞAYEV
İTYİB-nin sədr müavini
Pensiya yaşı artsın, artmasın?

Hazırda Azərbaycanda pensiyaya çıxma yaşı kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60-dır. Dünya ölkələri ilə müqayisə etsək, bu çox aşağı göstəricidirmi? Qətiyyən yox.
Müqayisə üçün deyim ki, Avstriya, Belçika, Almaniya və Danimarkada həm qadınlar həm də kişilər üçün 65 yaş, Briytaniyada kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60 yaşdı. Keçid ölkələrindən Gürcüstanda kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60, Belorusda kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55, Qazaxıstanda kişilər üçün 63, qadınlar üçün 58, Latviyada həm qadınlar, həm də kişilər üçün 62 yaşdır.

Azər MEHTİYEV
İTY İB-in sədri
Rəqabət mədəniyyəti, mədəni rəqabət

Son illər Azərbaycan iqtisadiyyatındakı iqtisadi fəallığın və əldə edilmiş iqtisadi artımların neft sektoruna və buradan əldə edilən böyük neft gəlirlərinə əsaslandığı heç kəsə sirr deyil. 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təqribən yarısı, sənaye məhsulunun 88 faizi, dövlət büdcəsi gəlirlərinin təqribən 3/4-ü neft sektorunun hesabına formalaşıb.


ARXİV