Ana səhifə | Biz kimik? | Layihələr | Nəşrlər | Linklər | Əlaqə
AZ | EN | RU
ELANLAR

TƏDQİQATÇILARIN NƏZƏRİNƏ!

 Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi

“Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşları ilə ticarət mübadiləsinin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri”

adlı tədqiqatın hazırlanması üçün ekspertlərlə əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın ticarət əlaqələrinin və xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə ticarət münasibətlərinin ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri və çətinlikləri öyrənməkdən ibarətdir.


davamı
VALYUTA
  1 USD
  1 EUR
  1 RUB
  1 GBP
  100 JPY
05.07.2017 23:03
SORĞU
Bələdiyyəyə əmlak vergisi ödəyirsinizmi?
Bəli, ödəyirəm
Xeyr, çünki yığan yoxdur
Xeyr, çünki bələdiyyəyə inamım azdır
Deyə bilmərəm
NƏŞRLƏR
TəDQIQATLAR













Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olmasına təsir göstərən amillərin qiymətləndirilməsi



2010-cu il dövl?t büdc?si layih?si bar?d? Milli Büdc? Qrupunun R?Y?


Manatla verilmiş problemli kreditlər getdikcə artır
Samir Əliyev: “Daşınmaz əmak bazarında ucuzlaşma bu prosesi sürətləndirə bilər”

Son aylar vaxtı keçmiş kreditlərin həcmində müşahidə edilən artım tendensiyası mart ayında səngiyib. “İqtisadi forum” jurnalının Mərkəzi Bankın statistik məlumatlarına istinadən verdiyi məlumata görə, mart ayında vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi fevral ayı ilə müqayisədə 2,5 milyon manat azalaraq 355,9 milyon manata düşüb.

Halbuki fevral ayında bu göstərici 358,4 milyon manat olub. Azalmağa baxmayaraq cari ilin 3 ayı ərzində problemi kreditlərin həcmində artım 52,4 milyon manat təşkil edib..

2010-cu ilin mart ayında ölkə iqtisadiyyatına yatırılan cəmi kredit qoyuluşlarının 4,2%-ni vaxtı keçmiş kreditlər təşkil edib. Əvvəlki ayda isə bu tipli kreditlərin payı 4,3% olub. Bu, 2005-ci ildən bəri ən yüksək həddir.

İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyinin eksperti Samir Əliyevin fikrincə, problemli kreditlərin azalması xarici valyutaların hesabına baş verib. “Ay ərzində xarici valyuta üzrə problemli kreditlərin həcmi 7,5 milyon manat azaldığı halda milli valyuta üzrə 5 milyon manat artım qeydə alınıb. Araşdırma zamanı məlum olur ki, problemli kreditlər daha çox manatın payına düşür. Çünki milli valyuta ilə verilmiş kreditlərin 4,4%-i, xarici valyuta ilə verilmiş kreditlərin isə 3,8%-i geri qaytarılmayıb.” – deyə ekspert bildirib.

S.Əliyev milli valyuta ilə problemli kreditlərin artımını əsasən vaxtı keçmiş kreditlərdə istehlak kreditlərinin üstünlük təşkil etməsi ilə əlaqələndirib. “Əvvəla, bütün kreditlərin 60%-i manatla verilib. Milli valyuta ilə verilmiş kreditlərin xüsusi çəkisi üstünlük təşkil edir və bu baxımdan manatın üstünlük təşkil etməsi təbiidir. İkincisi, problemli kreditlər əsasən istehlak, xüsusən də avtomobil kreditlərində müşahidə edilir. Bankların həyətinə diqqət yetirdikdə kreditlə satılmış, ancaq kreditin ödənilə bilməməsi ucbatından sahibindən geri alınaraq satışa çıxarılmış avtomobilləri görmək olar. Bu kreditlər bir qayda olaraq milli valyutada verilib, indi onların qaytarılması problemi mövcuddur”.

Ekspert problemli kreditlərin artımını böhranın təsiri və banklarda kredit risklərinin idarə edilməsinin lazımi səviyyədə olmaması ilə bağlayıb: “İstər milli, istərsə də xarici valyuta üzrə son bir ildə uzunmüddətli kreditlərin həcmi 3 dəfəyədək artıb. Ancaq qısamüddətli kreditlərdə bu artım cəmisi 60% təşkil edib. Bu onu göstərir ki, böhrandan əvvəl insanlar kredit götürüblər. Ancaq böhrana görə iş yerlərinin bağlanması və ya biznesin pisləşməsi səbəbindən kreditləri qaytara bilmirlər. Nəticədə kreditlə əldə etdikləri əmlak, o cümlədən avtomobillər əllərindən alınaraq satışa çıxarılır.”

S.Əliyevin fikrincə, daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin düşməsi də kreditlərin qaytarılmasını əngəlləyən amillərdən hesab olunur. “İnsanlar vaxtilə iri həcmdə kredit alıblar və onun müqabilində evlərini girov qoyublar. İndi müxtəlif səbəblərdən kreditləri qaytara bilmirlər. Müqayisə edəndə görürlər ki, qaytarılmalı olan kreditin məbləği girov qoyulmuş evin qiymətindən xeyli çoxdur. Buna görə krediti qaytarmaqdansa evi banklara “hədiyyə” verməyə üstünlük verirlər. Müşahidələrə görə, hazırda Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin 20%-ə qədər ucuzlaşması ehtimalı mövcuddur. Bu isə vaxtı keçmiş kreditlərin gələcəkdə artımını şərtləndirəcək” – deyə ekspert qeyd edib.

Ekspert problemli kreditlərin həcminin təhlükəli həddə olmadığını bildirsə də onun artım tendensiyasından narahatlığını gizlətmir: “Müştərilər aldıqları kreditlərin 4,2%-ni müxtəlif səbəblərdə hələ də qaytarmayıblar. Təbii ki, bu, təhlükəli hədd deyil. Ancaq son aylar problemli kreditlərin həcminin sürətlə artımı diqqətdən qaçmamalıdır. Son 1 ildə vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi 2 dəfə artıb. Bu artımın 17%-i 2010-cu ilin 3 ayında baş verib. Əgər vaxtında artımın qarşısı alınmasa gələcəkdə bank sistemi üçün problemlər yarana bilər.”

Ekspert hesab edir ki, banklar kreditlərin faizlərinə maksimum dərəcədə azaltmalıdır. Əks halda problemli kreditlərin artımı qaçılmazdır.

 
Tarix: 12 May 2010  |  Baxış sayı: 910




© Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə "İqtisadi Forum"a istinad mütləqdir.
EKSPERT RƏYİ
Samir ƏLİYEV
"İqtisadi forum" jurnalının baş redaktoru

Mərkəzi Bankın depozit hərracları niyə cəlbedicidir?

Bu gün ilin 24-cü depozit hərracı keçirildi. Hərracda tələb təklifdən 2,5 dəfə çox olub. Mərkəzi Bank 200 milyon manat həcmində depozit cəlb etməyi elan etsə də, bankların təklifi 504,7 milyon manat olub. Elə buna görə də illik faiz dərəcəsi 12,98%-dən 12,7%-ə düşüb. Bugünkü hərrac nəticəsində banklar 14 günə təxminən 975 min manat qazanacaq. Ümumilikdə isə Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ilin yola saldığımız dövründə 4 milyard manata yaxın vəsait depozit şəklində cəlb edilib və buna görə banklara 21,9 milyon manat faiz ödənilib.


Rövşən AĞAYEV
İTYİB-nin sədr müavini
Pensiya yaşı artsın, artmasın?

Hazırda Azərbaycanda pensiyaya çıxma yaşı kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60-dır. Dünya ölkələri ilə müqayisə etsək, bu çox aşağı göstəricidirmi? Qətiyyən yox.
Müqayisə üçün deyim ki, Avstriya, Belçika, Almaniya və Danimarkada həm qadınlar həm də kişilər üçün 65 yaş, Briytaniyada kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60 yaşdı. Keçid ölkələrindən Gürcüstanda kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60, Belorusda kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55, Qazaxıstanda kişilər üçün 63, qadınlar üçün 58, Latviyada həm qadınlar, həm də kişilər üçün 62 yaşdır.

Azər MEHTİYEV
İTY İB-in sədri
Rəqabət mədəniyyəti, mədəni rəqabət

Son illər Azərbaycan iqtisadiyyatındakı iqtisadi fəallığın və əldə edilmiş iqtisadi artımların neft sektoruna və buradan əldə edilən böyük neft gəlirlərinə əsaslandığı heç kəsə sirr deyil. 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təqribən yarısı, sənaye məhsulunun 88 faizi, dövlət büdcəsi gəlirlərinin təqribən 3/4-ü neft sektorunun hesabına formalaşıb.


ARXİV