Ana səhifə | Biz kimik? | Layihələr | Nəşrlər | Linklər | Əlaqə
AZ | EN | RU
ELANLAR

TƏDQİQATÇILARIN NƏZƏRİNƏ!

 Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi

“Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşları ilə ticarət mübadiləsinin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri”

adlı tədqiqatın hazırlanması üçün ekspertlərlə əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın ticarət əlaqələrinin və xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə ticarət münasibətlərinin ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri və çətinlikləri öyrənməkdən ibarətdir.


davamı
VALYUTA
  1 USD
  1 EUR
  1 RUB
  1 GBP
  100 JPY
05.07.2017 23:03
SORĞU
Bələdiyyəyə əmlak vergisi ödəyirsinizmi?
Bəli, ödəyirəm
Xeyr, çünki yığan yoxdur
Xeyr, çünki bələdiyyəyə inamım azdır
Deyə bilmərəm
NƏŞRLƏR
TəDQIQATLAR













Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olmasına təsir göstərən amillərin qiymətləndirilməsi



2010-cu il dövl?t büdc?si layih?si bar?d? Milli Büdc? Qrupunun R?Y?


BORC M?S?L?S?

Az?rbaycan prezidenti ?lham ?liyev Belarus prezidenti Aleksandr Luka?enkoya Rusiyan?n “Qazprom” ?irk?tin? olan borcunu qaytarmaq üçün 200 milyon dollar borc pul verib.

Bir dövl?tin dig?rin? borc verm?si hans? qanunlarla t?nziml?nir? Belarusa veril?n borcun m?nb?yi n?dir v? borcun verilm?sin? hans? ??rtl?r daxildir? “Media forum” sayt? bu suallara cavab tapmaq üçün Maliyy? Nazirliyin?, Milli M?clisin iqtisadi siyas?t komit?sin?, prezidentin m?tbuat katibin?, el?c? d? müst?qil ekspertl?r? müraci?t edib.

Gün ?rzind? Maliyy? Nazirliyind?n kiminl?s? ?laq? saxlamaq mümkün olmay?b.

Milli M?clisin iqtisadi siyas?t komit?sinin s?dri Ziyad S?m?dzad? suallar? dinl?dikd?n sonra bu bar?d? m?lumatl? olmad???n?, eyni zamanda vaxt m?hdudiyy?ti ya?ad???n? deyib. Dövl?tl?taras? borcalma v? borcverm?nin n?z?riyy?si bar?d? suala da “vaxt?m yoxdur” cavab?n? verib.

Prezidentin m?tbuat katibi Az?r Qas?movla da dan??maq mümkün olmay?b.

?qtisadi T???bbüsl?r? Yard?m ?ctimai Birliyinin s?dr müavini Röv??n A?ayev “Media forum”a aç?qlamas?nda bildirib ki, iki dövl?t aras?nda müqavil?l?rin ba?lanmas?, borclar?n verilm?si mümkündür: “Sad?c?, bu borcun hans? m?nb?d?n verilm?si, hans? ??rtl?rl? verilm?si m?s?l?si aç?q olmal?d?r”.

?qtisadç? ekspert birliyin bununla ba?l? ara?d?rma apard???n?, ancaq bu formada – y?ni ölk? daxilind? heç bir m?lumat verilm?d?n, ictimai müzakir? apar?lmadan, ?n ?sas? parlamentin t?sdiql?diyi müqavil? olmadan xarici dövl?t? borc verilm?sini gözl?nilm?z say?b: “Ola bil?r ki, biz s?hv edirik, b?lk? bel? bir s?n?d var. Amma qurumun ara?d?rmalar? bunu t?sdiql?mir. Dövl?t s?viyy?sind? borclar hans? m?nb?d?n veril? bil?r? Misal üçün, xeyli ?vv?l Gürcüstana d?mir yolu x?ttinin ç?kilm?si il? ba?l? çüzi faizl? veril?n 200 milyon dollar krediti xat?rlatmaq ist?yir?m. H?min kredit, s?hv etmir?ms?, 20-25 illiyin? verilib. O zaman bu pul Dövl?t Neft ?irk?tind?n verildi.

Dövl?tin borcu ya dövl?t büdc?sind?n verilm?lidir, ya da dövl?tin mülkiyy?tind? olan ?irk?tl?rin hesab?ndan. Bizim dövl?t ?irk?tl?rimizin nizamnam?l?rind?, xüsus?n d? Dövl?t Neft ?irk?tl?rinin nizamnam?sind? bel? bir müdd?a var ki, bu ?irk?t dövl?tin öhd?likl?ri üçün m?suliyy?t da??m?r. Y?ni o dem?kdir ki, bu t??kilat t?s?rrüfat hesabl? qurumdur, yaln?z öz öhd?liyi üçün m?suliyy?t da??y?r. Bu cür borc m?s?l?l?ri ortal??a ç?xanda ayd?n olur ki, bel? ?irk?tl?rin statusuna ciddi ??kild? ayd?nl?q g?tirilm?lidir”.

Röv??n A?ayev qeyd edib ki, konkret Belarusa veril?n borcun m?nb?yinin n? oldu?u çox ?h?miyy?tlidir: “Belarus prezidentinin aç?qlamas? il? tan?? olanda, aç???, t??ccübl?ndim. Bu borcun verilm?si bir günd?n d? az müdd?t? t?min edilib. Bu göst?rir ki, bizim ölk?d? heç bir hüquqi prosedur i?l?mir. Prezidentin buna s?lahiyy?ti çat?rsa, onda ona h?min s?lahiyy?ti ver?n qanun, normativ akt göst?rilm?lidir. Bel? bir qanun yoxdur. Varsa, Maliyy? Nazirliyinin v?zif?sidir ki, bu m?s?l?y? ayd?nl?q g?tirsin”.

Ekspert qeyd edib ki, Az?rbaycanda “Dövl?t borcu haqq?nda” qanun var: “Bu normativ akt dövl?tin yaln?z borcalma hüququnu t?nziml?yir. Orada borcverm? hüququ yoxdur. “Büdc? sistemi haqq?nda” qanunda ümumiyy?tl? dövl?t ad?ndan borcverm? m?s?l?si yoxdur. M?nim yana?mama gör?, ?slind? dövl?t borc verirs?, art?q bel? imkanlar yaran?bsa, onda “Dövl?t borcu haqq?nda” qanun d?yi?dirilib “Dövl?tin borc münasib?tl?ri haqq?nda” qanuna çevrilm?lidir. H?min qanun da dövl?tin h?m borcalma v? borcverm? hüquqlar?n?, öhd?likl?rini, borcalman?n v? borcverm?nin öhd?likl?rini, prinsipl?rini t?nziml?m?lidir. Bu gün Belarusa veril?n 200 milyon dollarl?q borc pis presedent yarad?r. Bu, dövl?tin idar? olunmas?nda, maliyy? idar?çiliyind? xaotik prosesl?r? r?vac ver?n bir presedentdir. Eyni zamanda, burda hakimiyy?t bölgüsü bax?m?ndan ciddi problem ortaya ç?x?r. Konstitusiyaya gör?, dövl?t v?saitl?rin? n?zar?ti parlament vasit?sil? h?yata keçirilir. Dünya t?crüb?sind? d? dövl?tin maliyy?si il? ba?l? m?s?l?l?rd? mütl?q parlamentin rolu n?z?r? al?n?r. Hans?sa ölk?nin prezidenti bir gün ?rzind? ayr? bir ölky? müraci?t etsin, ondan borc pul ist?sin, sonra bu m?s?l? t?min olunsun, bu, hüquqi dövl?tçilik prinsipl?ri il? bir araya s??mayan m?s?l?dir”.

Röv??n A?ayevin sözl?rin? gör?, Belarusun Az?rbaycandan ald??? 200 milyon dollar dövl?tl?raras? borcdursa, mütl?q dövl?tl?raras? müqavil? d? olmal?d?r: “Daha sonra bu müqavil?y? parlament bax?lmal? v? onu q?bul etm?lidir. O ki qald? borcun verilm? ??rtl?rin?, ?g?r Luka?enko “Euronews”a ç?xmasayd?, biz n?inki onun ??rtl?rini, o borcun verilib-verilm?diyini d? e?itm?y?c?kdik, ya da h?ddind?n art?q gec bil?c?kdik. ?g?r bir gün ?rzind? borcverm? il? ba?l? raz?l??a g?linibs?, dem?li, onun ??rtl?ri d? qeyri-r?smidir”.

Beyn?lxalq iqtisadi münasib?tl?r üzr? ekspert Rauf Qarayev hesab edir ki, h?r dövl?t beyn?lxalq hüquqa ?saslanaraq müqavil?l?r ba?laya bil?r: “Bu, dövl?tin müst?sna hüququdur. O cüml?d?n kredit, borc müqavil?l?ri d? ba?laya bil?r. Konkret fikir yürütm?k üçün h?min müqavil?l?ri görm?k laz?md?r. ?ndiki halda m?lumat azl??? mövcuddur. Eyni zamanda müqavil?l?r dövl?tl?rin banklar? aras?nda ba?lana bil?r. H?r bir dövl?tin suverenliyi var v? beyn?lxalq hüququn qada?an el?m?diyi h?r?k?tl?ri ed? bil?rl?r. Borc verm?k, borc almaq, d?yi?m?k, barter ?m?liyyat? el?m?k v? sair?. Müqavil?nin növün? g?ldikd? bu bar?d? x?b?rl?rd? n?s? deyilmir. M?lumatlar yaln?z i?in m?zmunu bar?sind?dir. Formas? is? bilinmir. Bu, kredit müqavil?si, mal mübadil?si haqq?nda müqavil? ç?rçiv?sind? ola bil?r”.

“Dövl?tl?raras? müqavil? parlamentin müzakir?sin? ç?xar?lmay?b, Belarusa 200 milyon dollar borcun verilm?si hans? qanunla t?nziml?nir” sual?na cavab olaraq hüquq?ünas deyib: “Bu cür ?m?liyyatlar?n apar?lmas? üçün konstitusiya prezident? tam hüquq verir. M?n burada problemli n?s? görmür?m”.

Tarix: 30 Iyun 2010  |  Baxış sayı: 1132




© Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə "İqtisadi Forum"a istinad mütləqdir.
EKSPERT RƏYİ
Samir ƏLİYEV
"İqtisadi forum" jurnalının baş redaktoru

Mərkəzi Bankın depozit hərracları niyə cəlbedicidir?

Bu gün ilin 24-cü depozit hərracı keçirildi. Hərracda tələb təklifdən 2,5 dəfə çox olub. Mərkəzi Bank 200 milyon manat həcmində depozit cəlb etməyi elan etsə də, bankların təklifi 504,7 milyon manat olub. Elə buna görə də illik faiz dərəcəsi 12,98%-dən 12,7%-ə düşüb. Bugünkü hərrac nəticəsində banklar 14 günə təxminən 975 min manat qazanacaq. Ümumilikdə isə Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ilin yola saldığımız dövründə 4 milyard manata yaxın vəsait depozit şəklində cəlb edilib və buna görə banklara 21,9 milyon manat faiz ödənilib.


Rövşən AĞAYEV
İTYİB-nin sədr müavini
Pensiya yaşı artsın, artmasın?

Hazırda Azərbaycanda pensiyaya çıxma yaşı kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60-dır. Dünya ölkələri ilə müqayisə etsək, bu çox aşağı göstəricidirmi? Qətiyyən yox.
Müqayisə üçün deyim ki, Avstriya, Belçika, Almaniya və Danimarkada həm qadınlar həm də kişilər üçün 65 yaş, Briytaniyada kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60 yaşdı. Keçid ölkələrindən Gürcüstanda kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60, Belorusda kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55, Qazaxıstanda kişilər üçün 63, qadınlar üçün 58, Latviyada həm qadınlar, həm də kişilər üçün 62 yaşdır.

Azər MEHTİYEV
İTY İB-in sədri
Rəqabət mədəniyyəti, mədəni rəqabət

Son illər Azərbaycan iqtisadiyyatındakı iqtisadi fəallığın və əldə edilmiş iqtisadi artımların neft sektoruna və buradan əldə edilən böyük neft gəlirlərinə əsaslandığı heç kəsə sirr deyil. 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təqribən yarısı, sənaye məhsulunun 88 faizi, dövlət büdcəsi gəlirlərinin təqribən 3/4-ü neft sektorunun hesabına formalaşıb.


ARXİV