Ana səhifə | Biz kimik? | Layihələr | Nəşrlər | Linklər | Əlaqə
AZ | EN | RU
ELANLAR

TƏDQİQATÇILARIN NƏZƏRİNƏ!

 Iqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi

“Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşları ilə ticarət mübadiləsinin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri”

adlı tədqiqatın hazırlanması üçün ekspertlərlə əməkdaşlıq etmək niyyətindədir.

Tədqiqatın məqsədi Azərbaycanın ticarət əlaqələrinin və xüsusilə ərzaq məhsulları üzrə ticarət münasibətlərinin ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinə təsiri və çətinlikləri öyrənməkdən ibarətdir.


davamı
VALYUTA
  1 USD
  1 EUR
  1 RUB
  1 GBP
  100 JPY
05.07.2017 23:03
SORĞU
Bələdiyyəyə əmlak vergisi ödəyirsinizmi?
Bəli, ödəyirəm
Xeyr, çünki yığan yoxdur
Xeyr, çünki bələdiyyəyə inamım azdır
Deyə bilmərəm
NƏŞRLƏR
TəDQIQATLAR













Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olmasına təsir göstərən amillərin qiymətləndirilməsi



2010-cu il dövl?t büdc?si layih?si bar?d? Milli Büdc? Qrupunun R?Y?


Mülki Məcəllə, Konstitusiya və qanunlar bir-birinə qarşı
Fevral ayından dövlət və bələdiyyə müəssisələrinin qeydiyyatında problem yaranıb. Buna səbəb “Normativ hüquqi aktlar haqqında” qanunun qüvvəyə minməsidir. Dövlət və bələdiyyə qurumlarının kommersiya müəssisələri yaratmasını qadağan edən Mülki Məcəllə belə cəmiyyətlərin yaradılması hüququnu tanıyan qanunlardan üstün qüvvəyə malikdir. Vergilər Nazirliyi Mülki Məcəlləni rəhbər tutaraq bu tip müəssisələri, xüsusən də bələdiyyə müəssisələrini qeydiyyata almaqdan imtina edir.

Mülki Məcəllənin 64.6-ci maddəsində göstərilir: “Dövlət orqanları və yerli özünüidarə orqanları təsərrüfat ortaqlıqlarının və cəmiyyətlərinin iştirakçıları kimi çıxış edə bilməzlər”. Məcəllənin 64-cü maddəsinin 4-cü bəndində qeyd edilir ki, yalnız fərdi sahibkarlar və (və ya) kommersiya təşkilatları tam ortaqlıqların iştirakçıları və kommandit ortaqlıqlarında tam ortaqlar ola bilərlər. Bu o deməkdir ki, dövlət orqanları və bələdiyyə qurumları cəmiyyət, o cümlədən səhmdar və ya məhdud məsuliyyətli cəmiyyət yarada bilməz.

Bir sıra qanunlar, o cümlədən bələdiyyə qanunvericiliyi isə yerli özünüidarə qurumlarının öz fəaliyyətlərini həyata keçirmək üçün kommersiya müəssisəsi yaratmaq hüququnu tanıyır. Məsələn, “Bələdiyyələrin maliyyəsinin əsasları haqqında” və “Yerli vergilər və ödənişlər haqqında” qanunlarda bələdiyyələrin gəlir mənbələrindən biri kimi bələdiyyə mülkiyyətində olan hüquqi şəxslərin mənfəət vergisi göstərilib.

Digər misal: “Bələdiyyələrin su təsərrüfatı haqqında” qanunun 7.2-ci maddəsində qeyd edilir ki, bələdiyyələr su təsərrüfatı obyektlərinin idarə olunmasını həyata keçirmək üçün müəssisə yarada bilər. Vergi Məcəlləsi də bələdiyyə mülkiyyətində olan hüquqi şəxslərin mənfəət vergisini yerli vergilər qismində təsdiq edir.

Yuxarıda göstərilən ziddiyyətlərə baxmayaraq Vergilər Nazirliyi bu qurumların müəssisə yaratmaq hüququnu tanıyan qanunların sonradan qəbulunu əsas götürərək dövlət və bələdiyyə müəssisələrini qeydiyyata aldığı halda “Normativ hüquqi aktlar haqqında” konstitusiya qanununun fevralın 17-də qüvvəyə minməsi ilə əlaqədar bu prosesi dayandırıb. Çünki qanunun 2.5-ci maddəsinə görə, Mülki Məcəllə mülki hüquq normalarını əks etdirən digər məcəllə və qanunlarla ziddiyyət təşkil etdikdə Mülki Məcəllə tətbiq edilir.

İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi məsələ ilə bağlı açıqladığı rəydə təcili olaraq Mülki Məcəlləyə müvafiq dəyişikliyin edilməsini, dövlət orqanları və yerli özünüidarə orqanlarının təsərrüfat ortaqlıqlarının və cəmiyyətlərinin iştirakçıları kimi çıxış etmək hüququnu məhrum edən qadağanın aradan qaldırılmasını təklif edir.

Birliyin eksperti Samir Əliyev hesab edir ki, Mülki Məcəllə qəbul ediləndə Rusiya təcrübəsi əsas götürülüb: “Rusiyanın Mülki Məcəlləsi tamamilə Azərbaycan dilinə çevrilib. Ancaq bəzi maddələrin ixtisarı indiki xoşagəlməz vəziyyətə gətirib çıxarıb. Rusiyada da dövlət və bələdiyyə müəssisələri üçün belə qadağa var. Sadəcə, qonşu ölkədə “unitar” müəssisə anlayışı kommersiya müəssisəsi qrupuna daxil edilir. Yəni dövlət qurumları və ya bələdiyyələr unitar müəssisə yarada bilərlər.

Müəyyən oxşarlıq olsa da, əslində unitar müəssisələr MMC və ya səhmdar cəmiyyətlərdən xeyli fərqlənir. Unitar müəssisələrdə gəlir ancaq nizamnamə fəaliyyətinə yönəldilir, MMC-lərdə isə təsisçilər arasında bölüşdürülür. Burada idarəetmə prinsipindən tutmuş mülkiyyət üzərində sərəncam vermək hüququna qədər prosedurlar arasında ciddi fərqlər var. Bu gün dövlətin yaratdığı müəssisələr, o cümlədən bu yaxınlarda yaradılan “Azərkosmos” ASC mahiyyət etibarilə unitar müəssisədir. Bu baxımdan ziddiyyət aradan qaldırılmalıdır. Hökumət ya qadağanı aradan qaldırmalı, ya da məcəlləyə “unitar müəssisə” anlayışını daxil etməlidir”.

Parlamentin regional siyasət komitəsinin üzvü Tahir Rzayev də eyni fikirdədir. Onun sözlərinə görə, “Bələdiyyələrin maliyyə əsasları haqqında” qanunda bələdiyyələrin özlərinin müəssisələrini yaratmaq və əlavə gəlir götürmək hüquqları tanınır: “Ancaq Mülki Məcəllədə bu yoxdur. Bu vəziyyət bələdiyyələrin hüquqi şəxs olmasına maneçilik göstərir.

Bununla bağlı ya prezident parlamentə qanun layihəsi göndərməlidir, ya da Milli Məclisin özündən təşəbbüs gəlməlidir. Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarətlə bağlı hesabatda Ədliyyə Nazirliyi uyğun təklif verib. Ona görə də hesab edirəm ki, bu məsələ yaxın bir neçə ayda həll olunacaq”.

Vergilər Nazirliyindən məsələyə verilən şərh isə deməyə əsas verir ki, nazirlik heç bir maneə törətmir. Qurumun analitik informasiya şöbəsindən məsələyə bir cümlə ilə rəy bildirilib: “Vergilər Nazirliyinin qeydiyyat orqanları tərəfindən dövlətin və bələdiyyənin iştirakı ilə yaradılan təsərrüfat cəmiyyətlərinin qeydiyyata alınması ümumi qaydada davam etdirilir”.

Nazirliyin cavabını şərh edən ekspertlərin fikrincə, yaranmış durumda konstitusiya əsas götürülür. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına görə, qanunvericilikdə yaranmış hər hansı ziddiyyət vətəndaşın xeyrinə yozulmalıdır: “Görünür, Vergilər Nazirliyi də konstitusiyanı əsas götürür. Lakin narazılıqların da olduğunu nəzərə alsaq, düşünmək olar ki, nazirliyin qeydiyyat orqanları heç də hamıya eyni yanaşmırlar. Yəqin ki, müəyyən məqamlarda ziddiyyətli maddələrə də istinad edirlər. Ona görə də Mülki Məcəlləyə mütləq dəyişiklik edilməli və bu ziddiyyət aradan götürülməlidir”.


Həbibə ABDULLA
"Mediaforum"
Tarix: 18 Mart 2011  |  Baxış sayı: 864




© Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə "İqtisadi Forum"a istinad mütləqdir.
EKSPERT RƏYİ
Samir ƏLİYEV
"İqtisadi forum" jurnalının baş redaktoru

Mərkəzi Bankın depozit hərracları niyə cəlbedicidir?

Bu gün ilin 24-cü depozit hərracı keçirildi. Hərracda tələb təklifdən 2,5 dəfə çox olub. Mərkəzi Bank 200 milyon manat həcmində depozit cəlb etməyi elan etsə də, bankların təklifi 504,7 milyon manat olub. Elə buna görə də illik faiz dərəcəsi 12,98%-dən 12,7%-ə düşüb. Bugünkü hərrac nəticəsində banklar 14 günə təxminən 975 min manat qazanacaq. Ümumilikdə isə Mərkəzi Bank tərəfindən 2017-ci ilin yola saldığımız dövründə 4 milyard manata yaxın vəsait depozit şəklində cəlb edilib və buna görə banklara 21,9 milyon manat faiz ödənilib.


Rövşən AĞAYEV
İTYİB-nin sədr müavini
Pensiya yaşı artsın, artmasın?

Hazırda Azərbaycanda pensiyaya çıxma yaşı kişilər üçün 63, qadınlar üçün 60-dır. Dünya ölkələri ilə müqayisə etsək, bu çox aşağı göstəricidirmi? Qətiyyən yox.
Müqayisə üçün deyim ki, Avstriya, Belçika, Almaniya və Danimarkada həm qadınlar həm də kişilər üçün 65 yaş, Briytaniyada kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60 yaşdı. Keçid ölkələrindən Gürcüstanda kişilər üçün 65, qadınlar üçün 60, Belorusda kişilər üçün 60, qadınlar üçün 55, Qazaxıstanda kişilər üçün 63, qadınlar üçün 58, Latviyada həm qadınlar, həm də kişilər üçün 62 yaşdır.

Azər MEHTİYEV
İTY İB-in sədri
Rəqabət mədəniyyəti, mədəni rəqabət

Son illər Azərbaycan iqtisadiyyatındakı iqtisadi fəallığın və əldə edilmiş iqtisadi artımların neft sektoruna və buradan əldə edilən böyük neft gəlirlərinə əsaslandığı heç kəsə sirr deyil. 2012-ci ildə ölkənin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təqribən yarısı, sənaye məhsulunun 88 faizi, dövlət büdcəsi gəlirlərinin təqribən 3/4-ü neft sektorunun hesabına formalaşıb.


ARXİV